การฟรีไดฟ์ในช่วงเวลาของไวรัส Covid-19 ที่กำลังแพร่ระบาด

คงถึงช่วงเวลาที่เราต้องทำการปรับตัวเพื่ออยู่ร่วมกับการแพร่ระบาดของไวรัส Covid-19 ในปัจจุบันกันแล้ว

แน่นอนว่ามันส่งผลกระทบกับหลายวงการกีฬา ทั้งเรื่องของการเรียนการสอน การฝึกซ้อม และการใช้ชีวิตร่วมกัน ออกไปทำกิจกรรมร่วมกัน สำหรับฟรีไดฟ์แล้วยิ่งน่าเป็นห่วง เพราะผลกระทบหลักของไวรัสนี้ส่งผลกับปอดของเราโดยตรง ซึ่งการดำน้ำในแบบฟรีไดฟ์ เราต้องใช้ปอดของเราให้การกลั้นหายใจเป็นหลัก ถ้าเกิดติดเชื้อขึ้นมาแล้ว จะส่งผลกระทบกับการดำน้ำของเราแน่นอน ไม่มากก็น้อย

ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับ Covid-19 ยังคงมีการวิจัยกันอยู่ หากปอดได้รับเชื้อในระยะยาวจะเกิดอะไรขึ้นกับปอดหรือระบบการหายใจของเราขนาดไหน ก็ต้องดูการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันของเรากันต่อไป ว่าจะสามารถพัฒนาให้ต่อต้านและฟื้นฟูกลับมาได้เหมือนเดิมรึป่าว สำหรับคนที่ฟรีไดฟ์แล้วรับการติดเชื้อ Covid-19 คงได้รับผลกระทบต่อระบบสุขภาพในระยะยาวด้วย รวมถึงภาวะขาดออกซิเจน ความเสียหายต่อปอดและหัวใจ ซึ่งจะทำให้เกิดพังผืดเกิดการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของปอดของเรา (รอยแผล) ทำให้เสี่ยงต่อการเกิด Barotrauma ได้ง่ายขึ้น ระบบไตและระบบประสาทส่วนกลางและการแข็งตัวของเลือดในปอด ซึ่งอาจจะนำไปสู่อาการหัวใจวาย โรคหลอดเลือดสมอง และเพิ่มความเสี่ยงในการบาดเจ็บจากแรงดันน้ำขณะที่เราดำน้ำกลั้นหายใจอยู่ด้วย หลักจากนี้ผู้ติดเชื้อ Covid-19 จะได้รับผลกระทบจากการฟื้นตัว คนที่ดำฟรีไดฟ์อยู่แล้ว

ก็ต้องระมัดระวังในการดำน้ำมากขึ้น และสำหรับผู้ที่เริ่มเรียนฟรีไดฟ์หลังกจากที่ฟื้นตัวแล้ว ก็ควรที่ได้รับการรับรองทางการแพทย์ที่เหมาะสมก่อนที่จะเริ่มมาเรียน ในอนาคตคงมีแบบฟอร์มตรวจสอบสุขภาพ Covid-19 พร้อมกับแบบฟอร์มประวัติทางการแพทย์ควบคู่กัน ก่อนเริ่มเรียนดำน้ำฟรีไดฟ์ด้วย ก็จะทำให้คนเรียนใหม่ปลอดภัยกันได้มากขึ้น ตามมารตฐานการดำน้ำของสากล

ฟรีไดฟ์ทุกคนคงต้องระวังตัวกันมากขึ้นและต้องพิจารณาผลกระทบต่อสุขภาพที่เกิดขึ้น Covid-19 อาจจะทำให้เราไม่สามารถดำน้ำได้ดีเหมือนเดิมหรืออาจจะไม่สามารถดำน้ำได้อีกเลย

Covid-19 เป็นไวรัสที่แพร่กระจายผ่านละอองจากการหายใจของเรา เมื่อมีการพูดคุยหรือไอหรือจามต่อหน้ากัน ความเสี่ยงของการเล่นกีฬาแบบฟรีไดฟ์แน่นอนเรามีการหายใจ เพื่อใช้ในการเตรียมตัวก่อนกลั้นหายใจ มันเป็นพื้นฐานของการดำน้ำแบบฟรีไดฟ์ และเป็นสิ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้เลยที่จะทำให้เราหายใจน้อยลงหรือใช้เวลาการหายใจให้น้อยลงไปกว่าเดิม ความเสี่ยงใหม่นี้สำหรับฟรีไดฟ์ส่วนใหญ่ยังไม่ได้ให้ความสำคัญกับตรงนี้มาก เราดำน้ำกันเป็นคู่ แน่นอนต้องมีการพูดคุยกันซึ่งหน้า และหายใจอยู่ใกล้กันตลอดเวลา หรือแม้กระทั้งการพ่นน้ำออกจากท่อ เพื่อเคลียร์น้ำออกแล้ว อาจมีการกระเด็นใส่หน้าหรือบริเวณที่นักดำน้ำอีกคนอยู่ ยิ่งทำให้มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อกันได้ง่ายมากขึ้นไปอีก เพราะฉะนั้น เราต้องเปิดเผยความเสี่ยงในการติดเชื้อ Covid-19 กันอย่างจริงจัง ต่อเพื่อนดำน้ำ และทางโรงเรียนสอนดำน้ำฟรีไดฟ์ก่อนที่ได้รับการเรียนการสอน เนื่องจากครูผู้สอนต้องรับผิดชอบต่อความปลอดภัยของนักเรียนที่เข้ามาใหม่และนักเรียนที่เข้ามาฝึกซ้อมทุกคน ซึ่งมีการใกล้ชิดกันตลอดในการเรียนหรือฝึกซ้อมหรือการช่วยเหลือนักเรียนด้วยกันก็ตาม ในเรื่องนี้อยากให้ทุกคนจริงจังต่อการเปิดเผย เพื่อให้วงการดำน้ำแบบฟรีไดฟ์ไม่อยู่ในสถานการณ์ที่อันตรายมากขึ้นไปกว่าเดิม

แนวทางในการดำน้ำฟรีไดฟ์กับ Covid-19

เริ่มจากอุปกรณ์ในการดำน้ำฟรีไดฟ์ โดยปกติเรามีแบ่งปันกันใช้อุปกรณ์กันอยู่แล้ว หลักจากนี้อุปกรณ์ที่อยู่บริเวณใบหน้าทั้งหมด หน้ากาก ท่อหายใจ โน้ตคลิป ฯลฯ มีความเสี่ยงต่อการแพร่เชื้ออย่างมาก ไม่ควรที่จะแบ่งปันกันใช้หรือให้คนอื่นหยิบจับอุปกรณ์ของเรา ต้องมีการพกอุปกรณ์สำรองติดตัวทุกครั้ง ในกรณีที่อันเก่าเสียหาย หรือหาย หลังจากการใช้งานควรทำการล้างและฆ่าเชื้อให้สะอาดทุกครั้งด้วย

สระว่ายน้ำในร่มหรือกลางแจ้ง มีการฆ่าเชื้อด้วยคลอลีนอยู่แล้ว ในน้ำอาจจะปลอดจากเชื้อ แต่ก็ต้องระวังในเรื่องของสถานที่ที่ไม่มีการถ่ายเทอากาศได้อีก เช่น สระน้ำ In door เพราะฉะนั้นสระน้ำกลางแจ้งหรือบริเวณสระน้ำมีพื้นที่กว้างก็จะมีความเสี่ยงต่ำกว่า และการหายใจก่อนการกลั้นหายใจ (Relaxation breathing) การหายใจหลังจากกลั้นหายใจ (Recovery breathing) ต้องคำนึงถึงทิศทางในการหายใจเพื่อไม่ให้โดนกับคู่ดำน้ำของเราด้วย เช่น หันหน้าขึ้นบนขอบสระ หรือทิศทางของท่อหายใจหันออกจากฝั่งที่บัดดี้ยืนอยู่

บัดดี้หรือคู่ดำน้ำของเราต้องมีความใกล้ชิดกัน เพื่อดูแลความปลอดภัยซึ่งกันและกันอยู่แล้ว อาจจะต้องมีการเว้นระยะห่างกันมาขึ้น แต่ก็ต้องอยู่ในจุดที่สามารถช่วยเหลือได้ทันเวลาหากเกิด LMC หรือ Black out จากปกติที่ต้องอยู่ใกล้ชิดกัน ต้องถ่อยออกมาห่างกันอย่างน้อย 1 – 2 เมตร ก็เป็นระยะที่พอจะทำการช่วยเหลือได้ทันที

การบัดดี้ Static อย่างที่บอกไปก่อนหน้านี้ เรื่องการหายใจบัดดี้ก็ต้องระวังเรื่องการโดนหายใจใส่หน้า หรือตอนเป่าท่อไม่ให้น้ำโดนหน้า ซึ่งในระหว่างการหายใจทั้งก่อนและหลัง ควรเว้นระยะห่างกัน แต่ขณะที่ เพื่อนเรากลั้นหายใจก็คงต้องเข้ามาใกล้เพื่อประคองตัวไม่ให้ห่างออกจากขอบสระได้ และคอยเช็คอาการผิดปกติได้เหมือนเดิม แต่ก็ต้องระวัง การหายใจตอนขึ้นมาไม่ให้ใกล้กันจนเกินไปเพื่อป้องกันการแพร่กระจาย

การบัดดี้ Dynamic ปกติบัดดี้จะออกมาเริ่มห่างจากตัวคนดำน้ำอยู่แล้ว ก็ไม่น่ามีปัญหาอะไรในช่วงแรก แต่หลังจากที่เพื่อนกลับขึ้นมาโดยขึ้นมาระหว่างทาง ไม่มีขอบสระให้เกาะ บัดดี้ก็ควรพก แผ่นโฟมหรือทุ่นลอยน้ำไปให้ได้พักทำการหายใจได้ อย่างลืมว่าการ Recovery breathing เป็นการหายใจที่ค่อนข้างรุนแรง ทำให้ละอองฟุ้งได้วงกว้างกว่า ถ้าตรงขอบสระก็ควรเว้นระยะห่างเพื่อเตรียมทำการช่วยเหลือ

การฝึกซ้อมช่วยเหลือ (Rescue) ไม่ว่าจะเป็นการสาธิตการช่วยเหลือในคราสเรียนหรือฝึกซ้อมกันเองก็ตาม ดูเหมือนว่าจะมีความเสี่ยงอย่างมากในการติดเชื้อ Covid-19 ได้ง่าย เพื่อป้องกันเชื้อเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจ คงจะต้องใส่หน้ากากโดยที่ไม่มีการถอดออก เพื่อสาธิตในวิธีการช่วยเหลือหรือฝึกซ้อมกัน อย่างไรก็ตามก็คงไม่สามารถป้องกันการแพร่เชื้อผ่านปากไปได้ ก็คงช่วยลดความเสี่ยงไม่ได้อย่างเต็มที่ อาจจะต้องหาหุ่นเพื่อมาทำการสาธิตหรือฝึกซ้อมกันต่อไปน่าจะเป็นทางออกได้ดีที่สุด

การปฏิบัติทางทะเล (Openwater) จำนวนคนในทุ่นและผู้สอนฟรีไดฟ์ถูกจำกันจำนวนอยู่แล้ว ซึ่งก็ช่วยลดอัตราการแพร่เชื้อได้ แต่ระหว่างทางที่เดินทางมาด้วยกัน ก็ต้องมีเว้นระยะห่างกัน หยิบจับอะไรก็ต้องใช้แอลกอฮอล์เช็ดทำความสะอาด เพื่อป้องกันในกลุ่มดำน้ำที่เดินเรือออกไป เวลาทำกิจกรรมในทุ่น เรื่องการหายใจก่อนและหลังดำน้ำ ต้องคำนึงถึงทิศทางลมให้ดี ให้หายใจไปในทิศทางของลมพัดเพื่อป้องกันเชื้อแพร่กระจายสู่เพื่อนในทุ่นหรือครูผู้สอนในทุ่นได้ ระยะห่างแต่ละทุ่นควรเพิ่มระยะให้ไกลกันมากขึ้น อย่างน้อย 10 เมตร ตัวทุ่นเองก็เป็นอุปกรณ์ที่รับความเสี่ยงได้เยอะที่สุดเพราะการหายใจเข้าออกของแต่ละคน อาจจะทำให้เชื้อติดอยู่ที่ทุ่นจำนวนมาก หลักจากกลับขึ้นมา ก็ล้างมือด้วยแอลกอฮอล์ก่อนที่จะเอามือสัมผัสบริเวณหน้าหรือจมูกก็จะดีกว่า

Deep buddy จากปกติเราจะดูแลความปลอดภัยให้นักดำน้ำที่กลับขึ้นมาอย่างใกล้ชิด จากด้านข้างหรือบริเวณด้านหน้า เพื่อลดความเสี่ยง คงต้องออกจากบริเวณนั้นมาอยู่ด้านหลังแทน เพื่อหลบการหายใจซึ่งค่อนข้างรุนแรง แต่ก็ยังเป็นระยะห่างที่ดีที่สามารถทำการช่วยเหลือได้อย่างทันที

ที่สำคัญที่สุดในการใช้สน็อคเกิล ไม่ว่าจะในสระหรือในทะเล มีความเสี่ยงสูงมากที่จะเป็นตัวแพร่กระจายได้วงกว้าง ไม่ว่าจะเป็น นักดำน้ำมืออาชีพหรือที่มีประสบการณ์มาบ้างแล้ว บางทีระหว่างที่คว่ำหน้าหายใจผ่านท่อกันอยู่ อาจจะไม่ได้คิดถึงเรื่องทิศทางลมหรือตำแหน่งของเพื่อนที่ดำน้ำอยู่ด้วย ก็ต้องช่วยกันระวัง ไม่ควรจะอยู่ในระดับเดียวกันเวลาลอยตัวหายใจอยู่บนผิวน้ำ เพื่อหลีกทิศทางการหายใจของเพื่อนด้วย ไม่ใช่แค่การหายใจอย่างเดียว เวลาเราเคลียร์ท่อ มีการเป่ากระแทกออกมาแรงๆ อาจมีน้ำลายปนเปื้อนออกมาด้วย ซึ่งทำให้เชื้อกระจายได้เป็นวงกว้างและทำให้สามารถติดตัวไปกับคนที่โดนน้ำกระเด็นใส่ด้วย แน่นอนอาจมีการสัมผัสต่อได้ในภายหลัง ทางเลือกอื่นๆ ที่คนใช้สน็อคเกิล นอกจากดูเพื่อนรอบๆ เวลาจะเคลียร์ท่อ คงต้องเอามือมาบังปากท่อเพื่อลดการกระจายของน้ำไม่ออกไปไกลโดนคนอื่น หรือจับท่อคว่ำลงบนผิวน้ำก่อนเคลียร์ก็จะช่วยป้องกันได้อย่างดี

ทั้งหมดเป็นความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้นได้กับนักดำน้ำฟรีไดฟ์ทุกคน เราไม่รู้ว่าเชื้อจะเดินทางสู่เราตอนไหน แต่เพื่อให้ทุกคนสามารถทำกิจกรรมร่วมกันได้และลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อซึ่งกันและกัน ก็จะทำให้วงการดำน้ำฟรีไดฟ์ปลอดภัยจากการติดเชื้อ Covid-19 ได้อย่างแน่นอน และไวรัสตัวนี้เป็นอันตรายต่อการดำน้ำของเราในระยะยาวด้วย ในเมื่อเราต้องอยู่กับไวรัสนี้ไปอีกสักพักใหญ่ อยากให้ทุกคนร่วมมือกันปฏิบัติ เพื่อลดความเสี่ยงในการติดเชื้อหรือแพร่เชื้อ Covid-19 ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง

ตอนนี้สมาคม AIDA International มีการถกเถียงและพูดคุยถึงแนวทางการปฏิบัติเพื่อรับมือกับการลดความเสี่ยงที่ทำให้เชื้อแพร่จายสำหรับวงการดำน้ำฟรีไดฟ์ และต่อไปคงถูกกำหนดให้เป็น safety standard สำหรับการฟรีไดฟ์ในสากลกันต่อไป

แหล่งข้อมูลอ้างอิงเนื้อหาจาก :
https://www.aidainternational.org/PostDetails/102
https://www.aidainternational.org/PostDetails/101